واز همزهء متحرّك مسبوق به متحرّك نيز كلمه‌اى « 1 » چند خارج است از قياس چه متطرّف وچه متوسّط . امّا متطرّف بعضي از آن مضموم است وبعضي مكسور . امّا مضموم يازده كلمه است كه صورت همزه واو است : يبدؤا همه‌جا « 2 » ، وتفتؤا « 3 » [ و ] يتفيّؤا « 4 » [ و ] أتوكّؤا « 5 » ولا تظمؤا « 6 » ويدرؤا « 7 » ويعبؤا « 8 » والملؤا در اوّل قد أفلح « 9 » وسه‌گانهء نمل « 10 » ، وينشّؤا « 11 » ونبؤا « 12 » در غير برائت . ودر ينبّؤا الإنسان « 13 » خلاف است . ودر همهء اقسام بعد از واو كه صورت همزه است الفي زيادة كرده‌اند والف قبل از واو را حذف كرده چنانچه در أمثلة نموده شد . ومكسوره يك موضع است : من نبائ المرسلين « 14 » . وامّا متوسّط هرگاه كه بعد از همزه واو يا ياء باشد صورت ندارد أصلا مثل مستهزءون « 15 » والصّابئون « 16 » ومالئون « 17 » وليطفئوا « 18 » [ و ] برءوسكم « 19 » ويطئون « 20 » وخاسئين « 21 » والصّابئين « 22 » ومتّكئين « 23 » چنانچه اشاره به آن كرده شد . واز جمله همزهء مضمومهء بعد از كسره مثل سنقرئك « 24 » بر مذهب جادّه مرسوم شده بلكه بر مذهب اخفش مرسوم شده كه أو تدبير همزه به حركت ما قبل مىكند . ودر عكس اين مثل سئلت « 25 » بر جادّه مرسوم شده كه تدبير همزه است به حركت خودش . واز مفتوحهء بعد از فتح در اطمأنّوا « 26 » واشمأزّت « 27 » ولأملئنّ « 28 » خلاف واقع

--> ( 1 ) . س : - اى . ( 2 ) . يونس / 4 و 34 ؛ نمل / 64 ؛ روم / 11 . ( 3 ) . يوسف / 85 . ( 4 ) . نحل / 48 . ( 5 ) . طه / 18 . ( 6 ) . طه / 119 . ( 7 ) . نور / 8 . ( 8 ) . فرقان / 77 . ( 9 ) . آية 24 . ( 10 ) . آيات 29 و 32 و 38 . ( 11 ) . زخرف / 18 . ( 12 ) . إبراهيم / 9 ؛ ص / 21 و 67 ؛ تغابن / 5 . ( 13 ) . قيامه / 13 . ( 14 ) . انعام / 34 . ( 15 ) . بقره / 14 . ( 16 ) . مائده / 69 . ( 17 ) . صافّات / 66 ؛ واقعه / 53 . ( 18 ) . صف / 8 . ( 19 ) . مائده / 6 . ( 20 ) . توبه / 120 . ( 21 ) . بقره / 65 ؛ أعراف / 166 . ( 22 ) . بقره / 62 ؛ حج / 17 . ( 23 ) . كهف / 31 ؛ ص / 51 ؛ طور / 20 ؛ الرحمن / 54 و 76 ؛ واقعه / 16 ؛ انسان / 13 . ( 24 ) . أعلى / 6 . ( 25 ) . تكوير / 8 . ( 26 ) . يونس / 7 . ( 27 ) . زمر / 45 . ( 28 ) . أعراف / 18 ؛ هود / 119 ؛ سجده / 13 ؛ ص / 85 .